تعریف فضای سبز و انواع آن

14 روش برای دکوراسیون بالکن و حیاط

عبارت «فضای سبز»، كمتر از نیم قرن است كه در فرهنگ و ادبیات شهرسازی جهان، از جایگاه خاصی برخوردار شده است. ایـن عبارت، معانی و مفاهیم متعدد و وسیعی را در بر میگیرد. «مهندسین مشاور عمران»، تعریف پیشنهادی زیـر را از فـضای سـبز ارایـه داده است: 

« فضای سبز شهری، بخشی از فضاهای باز شهری است كـه عرصـه هـای طبیعـی یـا مـصنوعی آن، تحـت اسـتقرار درختـان، درختچه ها، گلها، چمن ها و سایر گیاهانی است كه براساس نظارت و مدیریت انسان، با در نظر گرفتن ضوابط، قوانین و تخصصهای مرتبط به آن، برای بهبود شرایط زیستی، زیستگاهی و رفاهی شهروندان و مراكز جمعیتی غیر روستایی، حفظ، نگهداری و یـا احـداث میشوند »

آن بخش از فضای سبز که در محدوده شهر طراحی و بنا شده، فضای سبز شهری نامیده می‎شود. این فضا در حقیقت بخشی از استخوان بندی یا مورفولوژی شهری را تشکیل می‎دهد و به بیان دیگر فضای سبز در کنار اسکلت فیزیکی شهر تعیین کننده اندام و به طور کلی سیمای شهر است.  در تعریفی دیگر فضاهای سبز شهری را می‎توان نوعی از سطوح کاربری زمین شهری با پوشش‎های گیاهی انسان ساخت دانست که هم واجد «بازدهی اجتماعی» و هم واجد «بازدهی اکولوژیکی» هستند.در این میان باغ­های میوه در شهر می­توانند هم واجد «بازدهی اکولوژیکی» باشند و هم واجد «بازدهی اقتصادی» اما به علت عدم امکان بهره برداری عمومی، خصوصی تلقی شده و نمی­توانند واجد «بازدهی اجتماعی» باشند.

فضاهای باز شهری از یک سو، در برگیرنده فضاهای سبز موجود و از سوی دیگر، به صورت فضاهایی بالقوه جهت توسعه فضاهای سبز شهری مطرح می­شوند.  بنابراین، باید بر این موضوع تأکید کرد که: دارایی سبز یک شهر، صرف نظراز فضاهای سبزی که توسط شهرداری اداره می­شوند، از مجموعه فضاهای سبز خصوصی، فضاهای کوچک دارای گیاهان خودرو و زمین­های متعلق به دولت تشکیل می­شوند. فضاهای سبز عمومی تنها قسمت کوچکی از تمام پوشش گیاهی شهری را تشکیل می­دهد. اما با همه تعاریفی که تاکنون از مشخصات فضاهای سبز ارایه شده است، برای دست یافتن به تعریفی دقیق­تر باید در مقوله فضای سبز شهری بیشتر تأمل کنیم. 

زمین­هایی که به پوشش­های گیاهی کوتاه (نازک و کم حجم) اختصاص دارد، مثل چمن و مراتع به عنوان "سطوح سبز" و زمین هایی که به پوشش­های گیاهی بلند یا نسبتاً بلند اختصاص دارند، نظیر جنگل، باغ و... با عنوان "فضای سبز" دسته بندی می­شوند. در واقع سطوحی را "فضای سبز" تعبیر می­کنیم، که توسط درختان دارای بعد و حجم شده و تبدیل به "فضای مثبت" گردیده اند. در مقابل فضای سبز سطوحی که عاری از درخت بوده و گیاهان آن منحصر به سطوح چمن و انواع گیاهان پوششی باشند، یک "فضای منفی" یا به عبارت بهتر"سطح سبز" تعریف می­شوند.

ضرورت فضای سبز

مهمترین اثرات فضای سبز در شهرها ،کارکرد های زیست محیطی آنها است که ایجاد تعادل بخشی در متابولیسم شهر از یک سو و بالا بردن سطح زیبایی از سوی دیگر ،سبب افزایش کیفیت زیستی شهرها می شوند . و در حقیقت فضای سبز ریه های تنفس شهرها به شمار می آیند. شکل های که در فضای سبز بیشتر کاربرد دارد :

الاچیق سازی

حاشیه سازی

شکل سازی

شکل هرمی

طراحی وکاشت    

درختان ، درختچه ها ، پیچ های زینتی ،گیاهان پوششی وگل های یکساله و چند ساله غالباَ مهمترین عناصر در محوطه سازی و طراحی فضای سبز به شمار می روند. انتخاب ،بکار گیری و نگهداری از این گیاهان سه عامل اساسی در کارایی فضای سبز هستند که باید همواره توسط طراح مورد توجه قرار گیرند . بنابراین نکته بسیار مهم در طراحی فضای سبز انتخاب گیاهی است که بتواند بیشترین کارایی ممکن را با حداقل نیاز به نگهداری فراهم آورد .نکته دیگر استفاده از گیاهان مناسب با توجه به نیاز های مختلفی است که طراح با آن روبرواست در فرایند طراحی کاشت ،توجه به نوع گیاهان و نحوه قرار گرفتن گیاهان نسبت به یکدیگر در جهت رسیدن به یک طرح زیبا وکارا ضرئری به نظر می رسد .

نقش و اهمیت فضای سبز در زندگی شهری

رشد صنعت و افزایش جمعیت در شهرها، به ساخت و سازهای سودگرایانه منجر شده است. این ساخت و سازها به مسائل بهداشتی و تأمین حداقل نور و هوا در مناطق متراکم شهری توجهی نداشته است. از سوی دیگر، ضرورت ایجاد کاربری­های جدید شهری، برای پاسخگویی به نیازهای روز افزون و اسکان جمعیت به تدریج باعث کاهش سهم فضاهای سبز و باغهای شهری گردیده و در نتیجه موجب آلودگی محیط زیست شده است. شایان ذکر است که با افزایش روند انهدام طبیعت، توجه انسان به منابع طبیعی نیز فزونی یافته و بهره­وری از آن جایگزین احترام به طبیعت گردیده است. تشویق مردم به درخت کاری در محوطه‎های کوچک فضای خانه ها، کاشتن نهال در کناره خیابان‎ها، استفاده از فضاهای آزاد برای توسعه پارک‎های کوچک از جمله اقدامات مؤثر در توسعه فضای سبز است. 

در اهمیت فضای سبز شهری می‎توان گفت که امروزه اقلیم شهری تحت تأثیر فرایندهای تراکم و تمرکز فعالیت ها در شهرها، آن چنان دگرگون شده است که مطالعات ناحیه ‎ای شهرها، به صورت مشخص و جدای از اقلیم ناحیه‎ای بررسی می‎شود. آثاری که از طریق کاهش فضای سبز شهری بر اکولوژی شهری به ویژه در زمینه‎های اقلیم، هوا، خاک، آب‎های زیرزمینی و جامعه حیوانی گذاشته می‎شود، چنان شدید است که عناصر سازنده آن را در محیط شهری به کلی دگرگون می‎کند. نقش و اهمیت فضای سبز در زندگی شهری، موضوعی است که بیش از هر چیز دیگر در شهرها و شهرسازی معاصر مورد توجه قرار گرفته است. 

فواید فضای سبز:

1- افزایش رطوبت نسبی:

فضای سبز در شکل درختی به علت گسترش سطح برگی خود نسبت به سایر اشکال گیاهی، می‎تواند از طریق تعریق، سبب افزایش رطوبت نسبی و لطافت هوا شود. عمل تعریق درختان با جذب کالری همراه است. بدین سان نواری از گیاهان به پهنای 50 تا 100 متر، گرما را 3 تا 4 درجه نسبت به مرکز شهر کاهش می‎دهد. در عین حال50 درصد بر رطوبت هوا می‎افزاید. تفاوت دمایی که از این راه حاصل می‎شود، موجب کاهش اندکی در فشار هوا می‎شود. کاهش در فشار هوا، بادهایی به سرعت 12 کیلومتر در ساعت را پدید می‎آورد و همین بادها کافی است تا هوای یک شهر بزرگ را در یک ساعت به طور کامل عوض و پاکیزه سازند.

2- مقابله با جزایر گرما:

هم ­اکنون پژوهشگران، نواحی شهری را جزایر گرما به شمار می­آورند؛ سطوح تیرة زمین در شهرها 3 تا 5 درجة سانتی­گراد بیش از زمین­های مجاور، گرمای خورشید را روزانه جذب می­کنند و از این راه در 30 درصد از آلودگی­های هوا سهیم می­باشند.  در بخش­های فاقد درخت ـ شهر که ساختمان­ها و سیستم­های لوله­ کشی بیشتری زمین را پوشانده­ اند ـ چرخه ­های طبیعی کوتاه هستند و اختلال در جابه­ جایی انرژی، آن­ها را به جزایر گرما تبدیل کرده است که به نوبة خود باعث افزایش آلودگی شهر می­شود.

3- کاهش میزان سرب:

درختان در کاهش میزان سرب ـ به ویژه در حاشیة جاده­ ها و شاهراه ­ها ـ نقش مؤثری دارند. مقایسه تطبیقی درختان با سایر اشکال گیاهی، نظیر گیاهان علفی و گیاهان زراعی، نشان می­دهد که درختان 10 تا 20 برابر گیاهان علفی و 2 برابر گیاهان زراعی توان سرب­گیری دارند. نقش برگ، شاخه و حتی تنة درختان در مناطق پر ترافیک شهرهای انبوه و شاهراه­ ها، در جذب میزان سرب هوای ناشی از اگزوز ماشین­ها اهمیت بسیار دارد.

انواع فضای سبز:

پارک‎ های جنگلی که شامل پارک های طبیعی و پارک های مصنوعی می شوند.

پارک ‎های گیاه شناسی

فضاهای سبز درون شهری

فضاهای سبز عمومی

فضاهای سبز خیابانی

فضاهای سبز خصوصی

فضاهای سبز نیمه خصوصی و ...

درباره ما

آوالانچ با همفکــری و همکــاری تعدادی از ایده پردازان، طراحان در زمیـنه های فضـای سبز آماده ارائه خدماتی متفاوت در زمینه طراحـی و اجرای فضای سبز به دوستداران طبیعت میباشد.

تماس با ما

آدرس : میرداماد میدان مادر خیابان بهروز کوچه شریفی بعد از تقاطع آزیتا پلاک 1 واحد 9

تلفن : 02122224713 - 02122353305 - 02122279138

info[@]avalanchgarden.com

شبکه های اجتماعی

ما را دنبال کنید!

facebook  گوگل پلاس  instagram  pinterest  aparat  telegram