مقالات

مزایای روف گاردن در توسعه پایدار

مزایای روف گاردن در توسعه پایدار

از نظر زیست محیطی روف گاردن ها  در صورتی که به صورت گسترده و  در ابعاد وسیع در فضای شهری اجرا شوند، با جذب دی اکسید کربن و تولید اکسیژن،  موجب تصفیه و کاهش آلودگی به نحو شاخصی خواهند بود.

سطح گیاهان، ذرات معلق در هوا را جذب خود کرده، این ذرات سپس، توسط باران وارد لایه کاشت می شود. تحقیقات نشان داده است با فرض این که پوشش گیاهی بام سبز چمن باشد، 10 متر مربع رویش گیاهی بام سبز می تواند تا 2 کیلو گرم ذرات معلق در هوا را، در سال در خود نگه دارد.

 

از دیگر مزایای روف گاردن ها  می توان به کاهش گازهای گلخانه ای اشاره کرد. مطالعات شورای ملی تحقیقات کانادا نشان می دهد چنانچه فقط 6 درصد از بام های شهر تورنتو سبز شوند،  سالیانه 2.18 تن گازگلخانه ای كاهش مي يابد. طبق همين مطالعه با سبز شدن 6 درصدي بام هاي تورنتو ساليانه 30 تن  آلاینده کاهش یافته و بالاخره کاهش سالیانه 5 تا 10 درصدی مه دود (smog) را به دنبال خواهد داشت.

از دیگر فواید زیست محیطی روف گاردن ها  می توان به کاهش اثرات جزایر گرمایی شهرها اشاره کرد. اصطلاح اثر  جزیره ی گرمایی به اختلاف حرارت بین شهر و حومه‎ی آن اتلاق می شود و این اختلاف دما گاه می تواند تا 10  درجه سانتی‎گراد افزایش یابد. با توجه به پدیده‎ی گرم شدن جهانی کره‎ی زمین و توسعه‎ی ناپایدار شهرها که یکی از نمادهای آن افزایش روزافزون ساخت و ساز و کاهش فضای سبز شهری است، این ازدیاد دما می تواند در آینده باز هم بیشتر و بیشتر شود. بام‎های تیره وآسفالتی متعارف جاذب انرژی و گرمای خورشیدی بوده، یکی از عوامل تاثیرگذار در ظهور پدیده ی جــــزایر گرمایی تلقی می شوند. پوشش گیاهی روف گاردن ها  از طریق چرخه‎ی طبیعی تبخیر- تعرق محیط اطراف خود را خنک می سازند و چنانچه به صورت گسترده و در ابعاد وسیع در مقیاس شهری و محله ای اجرا شود، دمای شهر تا حد زیادی کاهش می یابد .

از دیگر مزایای زیست محیطی روف گاردن ها میتوان به حفظ و نگهداری آب باران اشاره کرد. هرچه سطوح ساخته شده،  از مواد مصنوع و سخت‎تری باشند، آب کمتری می تواند به طور طبیعی در خاک نفوذ کند، در نتیجه مجاری  فاضلاب بار سنگین‎تری را دریافت می کنند. لایه‎ی كاشت و گیاهان بام سبز مقدار ي از آب باران را جذب و تبخیر كرده و در صورت داشتن لایه‎ی انباره‎ی آب، آب باقیمانده برای آبیاری دوباره قابل استفاده است.

از دیگر اثرات زیست محیطی روف گاردن ها  می توان به کاهش و تعدیل شدت آلودگی صوتی به خصوص در شهر های بزرگ اشاره کرد. روف گاردن  به صورت عایق صوتی عمل کرده و قابلیت کاهش آلودگی صوتی را از طریق جذب امواج صوتی دارد. لایه‎ی کاشت بام سبز فرکانس های پایین و پوشش گیاهی آن فرکانس های بالای اصوات را کاهش داده، در نتیجه این گونه بام ها به خصوص برای بناهایی که در مجاورت فرودگاه ها، ایستگاه های قطار، بزرگراه ها، کارخانه ها و دیگر مراکز صنعتی و پر سر و صدا هستند موثر عمل می کنند.

از نظر بعد اجتماعی میتوان به زیبا سازی منظر شهری و بهبود مناظر اطراف ساختمان اشاره کرد. در صورت  استفاده از روف گاردن ها  به عنوان فضای سبز کاربردی، قابلیت تفرجی، امکان معاشرت گروه های مختلف اجتماعی و کمک به بهبود و سلامت جسمی و روانی شهروندان از دیگر مزایای  اجتماعی آن است که دارای بعد اقتصادی بسیار با اهمیتی برای سیاست گزاران شهری و حکومتی می تواند باشد. کشت محصولات کشاورزی وتولید غذا؛ امکان پرورش سبزیجات ، میوه جات و گلکاری یکی دیگر از مزایای اجتماعی و اقتصادی  بام های سبز می باشد.

مزایای روف گاردن در توسعه پایدار

اکثر کشورهاي توسعه يافته در اين راستا قدم نهاده اند که در اين ميان تلاش هاي برخي از آنها ملموس تر است. بعنوان مثال، مهمترين هدف از توسعه پايدار در آمريکا در جهت هرچه کمرنگ نمودن وابستگي به فرآورده هاي نفتي و يا بعبارت بهتر قطع هرگونه وابستگي به ثروت نفت خاورميانه دور مي زند و در اين راستا تمام توان خود را در هر موقعيت اجتماعي- سياسي در پيشبرد اين هدف و تشويق مردم بکار بسته است.

به نظر شهرداران در سيستم بام سبز پتانسيل هاي کاربردي زيادي نهفته و بکارگيري اين سيستم در شهرها، از ميزان هزينه مصرفي انرژي کاسته و به کارايي مفيد محيط مي افزايد. همچنين روف گاردن ها  به مساحت قابل ساخت يک پروژه در سايت افزوده و مکان هاي جديدي براي اجتماع درون- محيط شهري و گردش در فضاي بيرون از خانه را فراهم مي آورند. تشويق و حمايت هاي بي دريغ شهرداران در اين باب منجر شده است که صاحبان ساختمان کم کم به ارزش افزوده آن و مزاياي بکارگيري از چنين سيستمي در كاشت و تخصيص و ساخت باغ بام ها بکمک متخصصين امر و معماران پي برند.

ايده اي براي شهر آينده مبتني بر بام هاي سبز

از سوي ديگر نظريات مختلفي كه با محور توسعه پايدار شهري، نظير منظر كشاورزي يا كشاورزي شهري مطرح شده است لزوم پرداختن به بام هاي سبز را قوت مي بخشد. اين ايده در قالب طرح هاي توسعه شهري و در جهت كاهش معضلات آن ارائه شده است. اگرچه گام هاي اصلي در راه تدوين و ارائه اين ايده در كشور هلند و توسط دفاتر طراحي نظير ويني ماس، OMA و معماران بزرگي چون رم كولهاوس برداشته شد ولي در فاز عملياتي توسط كشورهايي نظير آلمان و آمريكا بسط و توسعه داده شد. بام هاي سبز امروزه جدا از تفنن و سرگرمي، به ابزاري براي مقابله با اثرات منفي توسعه شهري بدل شده است و از اين طريق توانسته جايگاهي مناسب در روند توسعه پايدار شهري پيدا كند.