نقش و اهمیت فضای سبز در کیفیت زندگی شهری

محوطه سازی

پارکها و فضاهای سبز شهری از اهمیت استراتژیکی در کیفیت جامعه برخوردار هستند حضور مکانهای طبیعی (مثل پارکها، جنگل های شهری و ...) و اجزای طبیعی (مثل درختان و آب) در زمینه شهری علاوه بر خدمات مهم زیست محیطی، خدمات فیزیولوژیکی و اجتماعی فراهم می کند که در قبال زیست نمودن شهرها مهم است.

امروزه مفهوم شهرها بدون وجود فضای سبز موثر در اشکال گوناگون آن قابل مقایسه نیست. شهر ها به عنوان کانون های تمرکز فعالیت و زندگی انسان ها برای اینکه بتوانند پایداری خود را تنظیم کنند چاره ای جز پذیرش ساختار و کارکردی متاثر از سیستم های طبیعی ندارند. در این میان فضاهای سبز شهری به عنوان جزء ضروری و لایفنک پیکره یگانه شهر ها در متابویلسم آنها نقس اساسی را دارا می باشد که کمبود آنها می توانند اختلالات جدی در حیات شهرها به وجود آورد.

پیشرفت قرون اخیر انسان در عرصه علم و تکنولوژی سبب شده تا سبک زندگی به سمت صنعتی شدن تغییر کند و روز به روز از طبیعت فاصله گرفته به سمت زندگی تصنعی سوق پیدا کند. البته اگر به دیده انصاف به این پیشرفت و توسعه نظر بیفکنیم باید اذعان بداریم که فواید و مزایای فروانی برای انسان‌ها به ارمغان آورده و باعث درک بیشتری از لذت‌های زندگی گردیده است و اگر از دریچه انتقاد بنگریم علاوه بر محاسن مذکور باید اعتراف کنیم این پیشرفت و توسعه، عوارض و مسائلی را نیز به دنبال داشته و همین امر زندگی را در بخش‌هایی به کام انسان تلخ نموده است.

درختان نقش موثری در بهبود شرایط زیست محیطی ایفا می کنند به عنوان نمونه هر درخت راش با دیرزیستی متوسط به اندازه 3 برابر حجم دو اتاق یک نفره می تواند دی اکسیدکربن از هوا پاکسازی کند و نیز هر30 تا 40 مترمربع از درختان می تواند اکسیژن مورد نیاز یک نفر را تامین کند.

فضاهای شهری مثل پارکها که در آن از عناصر طبیعی استفاده شده است، جدا از فواید زیبا شناختی ، فیزیولوژیکی و بهداشتی می تواند مزایای اجتماعی دیگر نیز داشته باشند. خصوصا درختان و گیاهان در فضاهای عمومی به یکپارچه سازی و تعادل بین افراد جامعه منجر شده و توسعه روابط اجتماعی را بهبود می بخشد. منظر سبز و پارک می تواند مزایای اقتصادی را هم برای شهرداری و هم شهروندان فراهم سازد پالایش هوا توسط درختان برای مثال ، منجر به کم شدن هزینه های کاهش آلودگی و میزان آن می شود.

منظور از کیفیت زندگی توجه به شاخصهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، محیطی روانی و … در رو وجه عینی (کمی) و ذهنی (کیفی) در روند برنامه ریزی شهری است. مثل شرایط تحصیل بهتر، کیفیت دسترسیف کیفیت مسکنف کیفیت فضاهای گذران اوقات فراغت، ایجاد فرصت هایی برای کنش متقابل اجتماعی و فرصت های اجتماعی (اشتغال، رفاهف مشارکت اجتماعی و …) جوهره اصلی کیفیت زندگی شهری تامین نیاز های روانی و عاطفی و اجتماعی شهروندان (مثل نیاز به امنیت زیبایی، آرامش خاطر، تعلق اجتمایی، شادی، تفریح و …) خواهد بود. کیفیت زندگی شهری در بر گیرنده ابعاد روانی است که شاخص هایی همچون رضایت و شادی و امنیت را در بر می گیرد. لذا از این منظر آن را رضایت اجتماعی نیز می نامند.

انسان تحت تأثیر شرایط محیطی و عوامل فردی نامطبوع، تعادل و آرامش روحی و روانی خود را از دست داده و دچار مسائلی چون استرس و اضطراب، خشونت و پرخاشگری، افسردگی و ناکامی و … می‌گردد. هر کدام از موارد اشاره شده نمادها و علائمی از بیماری روانی است. برخی از عوامل مؤثر در تهدید سلامت روانی که ناشی از زندگی شهری است عبارتند از: 

  • عدم زیبایی سیما و منظر شهر
  • ترافیک
  • آلودگی صوتی
  • آلودگی هوا
  • عدم دسترسی به مراکز برطرف‌کننده نیازهای زندگی
  • تأثیر متقابل افراد

محوطه سازی

امروزه نقش و اهمیت فضاهای باز و سبز و محوطه سازی در محیط زیست و کیفیت زندگی مجتمع های زیستی به طور چشمگیری رو به افزایش است. به همین جهت، در اکثر کشور ها، فضای باز و سبز جزء لاینفک تصمیمات برنامه ریزی کاربری زمین به شمار می آیند. به طور کلی بازدهی فضاهای سبز شهری در سه گروه بازدهی اکولوژیک و محیط زیستی، بازدهی کالبدی – شهرسازی و بازدهی اجتماعی – روانی قابل تقسیم بندی می باشد. در بررسی اثرات روانی – اجتماعی فضای سبز باید گفت که انسان، در هر شرایطی روزانه به چند ساعت فضای ساکت و آرام نیاز دارد. که فضای سبز می تواند این فضا را تامین نماید. همچنین از مهمترین اثرهای فضای سبز در شهر ها، کارکرد زیست محیطی آنهاست که شهر ها را به عنوان محیط زیست جامعه انسانی معنی دار کرده است و با آثار سوء گسترش صنعت و کاربرد نادرست تکنولوژی مقابله کرده، سبب افزایش کیفیت زیستی شهر ها می شود.

به گفته کارشناسان و متخصصان سلامت و بهداشت محیط تاثیر آلودگی هوا بر افراد مختلف متفاوت است و آسیب پذیری برخی افراد در برابر آلودگی هوا بیشتر از سایرین است. کودکان کم سن و سال و سالمندان بیشتر از دیگران از آلودگی هوا آسیب می‌بینند. برخی بیماری‌ها مانند آسم و بیماری‌های قلبی و ریوی در مواقع آلودگی هوا تشدید می‌شوند و معمولا میزان آسیب‌ها بستگی به میزان قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی زیانبار دارد . آثار کوتاه مدت آلودگی هوا شامل حساسیت چشم‌ها ، بینی و حلق، عفونتهای دستگاه تنفسی فوقانی مانند برونشیت و ذات الریه ، سردرد ، تهوع و واکنش آلرژیک می‌باشد. آلودگی هوا برای کوتاه مدت می‌تواند بیماری مبتلایان به آسم و آمفیزم را تشدید کند.

طراحی فضای سبز شهری همچون طراحی بام سبز ، محوطه سازی ، طراحی روف گاردن ، طراحی دیوار سبز ، طراحی تراس سبز به عنوان بخش جاندار محیط شهری مکمل بخش بی جان شهر، یعنی ساختار کالبدی شهر، می باشد. امروزه جامعه شناسان، روانشناسان و پزشکان بر این باورند علاوه بر تامین بهداشت جو و محیط مکان های مسکونی، نقش مثبتی در سلامتی شهروندان، بر عهده دارند که از مهمترین آن می توان به تاثیرات آن بر زندگی شهروندان می باشد که روزانه ساعاتی را برای گذراندن اوقات فراغت خود در این گونه فضا ها می گذرانند. با توجه به مطالب بالا می توان به اهمیت و نقش مهم این فضا ها در کیفیت زندگی شهر و سلامت روحی و روانی شهروندان پی برد. سلامت شهروندان و پایداری شهری و کمیت و کیفیت و بازدهی روانی اجتماعی و اکولوژیکی فضاهای سبز شهری یکی از آثار طراحی و برنامه ریزی مناسب شهری می باشد که باید تمام تلاش مسئولین و دست اندرکاران امور شهری برای برآورد آن باشد. به ویژه در طراحی و برنامه ریزی برای احداث شهر های جدید باید این کاربری باتوجه به نیاز های هریک از شهروندان طراحی و مکان یابی گردد.

علاوه بر این پارک های شهری باعث افزایش جذابیت شهر ، افزایش گردشگری و درنتیجه درآمد می گردد. یافته ها نشان میدهد احساساتی که فضای سبز، خصوصا پارک در ذهن مردم ایجاد میکند، تاثیر مستقیم بر تعامل روانی ، راحتی ، انقطاع روزمرگی داشته که تمامی این آثار به شدت در کیفیت زندگی مردم که از اجزای کلیدی توسعه پایدار است، نقش دارند. این خدمات غیر ملموس و غیر مادی منافع واضحی برای مردم دارد که نبود آن می تواند عواقب جدی اجتماعی – اقتصادی داشته باشد به عنوان مثال عدم موفقیت در فراهم کردن منافع شفا بخش وروانی دسترسی به طبیعت  در شهرها می تواند هزینه های درمانی و بهداشتی قابل توجهی در دراز مدت ایجاد می کند.

درباره ما

آوالانچ با همفکــری و همکــاری تعدادی از ایده پردازان، طراحان در زمیـنه های فضـای سبز آماده ارائه خدماتی متفاوت در زمینه طراحـی و اجرای فضای سبز به دوستداران طبیعت میباشد.

تماس با ما

آدرس : میرداماد میدان مادر خیابان بهروز کوچه شریفی بعد از تقاطع آزیتا پلاک 1 واحد 9

تلفن : 02122224713 - 02122353305 - 02122279138

info[@]avalanchgarden.com

شبکه های اجتماعی

ما را دنبال کنید!

facebook  گوگل پلاس  instagram  pinterest  aparat  telegram